Drink met je billen bloot, melk uit een kokosnoot

web cocosnootHerkende je ‘m nog?
Drink met je billen bloot
melk uit een kokosnoot
je wordt vanzelf groot!

wedden dat je nu uit volle borst “Op een onbewoond ei-hei-hei-land” zong?! (of in ieder geval in je hoofd 😉 )

Ik wil het in deze blog eens over die kokosnoot hebben. Want in de praktijk merk ik dat niet iedereen weet hoe ontzettend gezond de kokosnoot is en wat je er allemaal mee kunt. Hoewel de naam anders doet vermoeden, is de kokosnoot overigens geen noot maar een steenvrucht die groeit aan de kokospalm (Cocos nucifera ). Onder de harde schil van de kokosnoot bevindt zich het vruchtvlees en kokoswater (niet te verwarren met kokosmelk, dat wordt gemaakt van geperst vruchtvlees). De kokosnoot, zoals wij die in supermarkt kunnen kopen, is trouwens maar een klein deel van de gehele vrucht. De eigenlijke vrucht is veel groter (tot 30 cm lang en 1.5 kg zwaar). Voedingstechnisch is voor ons echter het wit, vet, vezelig kiemwit in de kern van belang. Dit deel van de kokosnoot dient als reservevoorraad van de kiemende plant. Het witte vruchtvlees van de kokosnoot is dé bron van verschillende voedingsprodukten die vaker in ieders keukenkastje zouden moeten staan: kokosolie, kokosmelk (santen), kokosmeel, geraspte kokos en kokosbloesemsuiker.

Kokosolie

Kokosolie is een van de meest verzadigde natuurlijke vetten, maar ook een van de oudste en meest waardevolle voedingsvetten. Naar mijn mening, en dat van vele anderen, zou je er op zijn minst regelmatig kleine hoeveelheden van moeten gebruiken.
Hoewel kokosolie zich als een hard, gestold vet toont (en daardoor nou niet bepaald gezond oogt, ik weet het…), is sprake van een olie. In zijn natuurlijke omgeving (tropische gebieden) heeft het nl. een vloeibare consistentie. Dat komt omdat ongeharde en ongeraffineerde (vierge) kokosolie een smeltpunt heeft van rond de 24-26 °C. Bij onze kamertemperatuur van ca 20°C is kokosolie dus nog gestold. 

Kokosolie bestaat voor 86% uit verzadigde vetzuren. Wat het gezond maakt is dat het, in tegenstelling tot andere bronnen van verzadigd vet, voor ca 68% is opgebouwd uit zogenaamde middellange-ketenvetzuren (MCTs (Medium Chain Triglycerides)). MCT’s worden niet in ons vetweefsel afgezet. Deze vetzuren worden ook niet via het lymfesysteem en de bloedbaan door het hele lichaam getransporteerd, maar direct vanuit de darm via de poortader naar de lever afgevoerd. Ze leveren daardoor ook snel energie (vergelijkbaar met koolhydraten). Kokosolie wordt dan ook veel door sporters gebruikt. Als de voorraad energie uit koolhydraten op is, kan extra energie uit kokosvet snel beschikbaar zijn.

De soort MCTs in kokosolie is ook bijzonder; ca. de helft hiervan is laurinezuur. Laurinezuur komt van nature ook voor in moedermelk, waar het bacterie-, schimmel- en virusdodende eigenschappen heeft. Ook caprinezuur (7% van de MCTs in kokosolie) heeft deze eigenschappen.

MCT’s hebben geen gal nodig om geëmulgeerd (van grote vetbolletjes, kleinere vetbolletjes maken) te worden. Ze zijn daarom een ideale energiebron voor mensen met spijsverteringsproblemen en mensen met leverproblemen.

Andere mooie eigenschappen van kokosolie zijn:

  • Een hoger thermogeen effect (de energie nodig om voedsel te verteren, te absorberen en om te zetten in energie): ca 12% ten opzichte van 3% bij de meeste verzadigde vetten. Je verbrandt dus meer met kokosvet.
  • Een stabiliserend effect op je bloedsuiker.
  • Een gunstig effect op het cholesterol. Uit een groot literatuuronderzoek uit 2003, waarin de resultaten van 60 klinische onderzoeken werden betrokken, bleek dat laurinezuur het meest gunstige effect heeft op de HDL-cholesterolratio. Caprylzuur heeft een gunstig, verlagend, effect op het LDL-cholesterol.
  • Kokosolie levert gemiddeld zo’n 8,3 – 8,6 kcal per gram, terwijl vetten normaal gesproken 9 kcal per gram leveren.

Kokosolie in de keuken

In de keuken kan je kokosolie gebruiken om me te bakken, braden of frituren. Het is een zeer hittestabiele olie met een hoger rookpunt dan olijfolie. Door de aanwezigheid van veel verzadigde vetzuren is het ook veel minder gevoelig voor oxidatie c.q. ranzig worden. Daardoor ontstaan minder schadelijke polymeren en vrije radicalen, wat gunstig is met het oog op kankerverwekkende eigenschappen. Ook gaat kokosolie hierdoor langer mee.
Kokosolie is ook een prima vervanger van roomboter of margarine.

Kokosmelk

Kokosmelk is niet het vocht dat zich in het binnenste van een kokosnoot bevindt, maar een melkwitte vloeistof die bereid wordt uit geraspt kokosvlees. Kokosmelk, klappermelk of santen genoemd, wordt veel gebruikt in Aziatische gerechten en is kant-en-klaar verkrijgbaar in blikjes. Ook wordt het wel verkocht in poedervorm en blokken, waaraan alleen nog kokend water moet worden toegevoegd.
Kokosmelk is zeer geschikt als alternatief voor koeienmelk. Ook heeft het dezelfde gunstige vet-eigenschappen als kokosolie.

Kokosmeel

Kokosmeel is kokosrasp in gemalen vorm en een lekker, gezond alternatief voor een (gedeeltelijke) vervanging meel van granen. Met name wanneer je glutenvrij wilt eten, is het een mooi alternatief. Verder is het zeer vezelrijk: 1 el bevat al ca. 10 gram vezels (bijna 1/3 van je dagelijkse behoefte!). Daardoor heeft het weinig invloed heeft op je bloedsuikerspiegel, is het cholesterolverlagend en de darmperistaltiek bevordert. Ook is kokosmeel een goede bron van eiwitten. Kokosmeel geeft aan bakprodukten een mooie structuur en een lichzoete smaak.

Kokosbloesemsuiker

Kokosbloesemsuiker wordt gemaakt van de nectar van de kokospalm. Kokosbloesem is door de FAO (Food & Agriculture Organization) uitgeroepen tot de meest duurzame suiker.
De tropische palmbomen waar deze suiker van gemaakt wordt zijn zeer nuttig en ondersteunen het ecosysteem, herstellen uitgeputte grond en hebben bijna geen water nodig. Ook produceren palmbomen gemiddeld veel meer suiker per hectare dan bijvoorbeeld rietsuiker, en de suiker van palmbomen kan het hele jaar door worden geoogst.Kokosbloesemsuiker is minder ongunstig voor de bloedsuikerspiegel en heeft veel voordelen boven de witte geraffineerde suiker doordat veel mineralen en vitaminen behouden blijven. Toch blijft het een (licht) bewerkte suiker. Gebruik er dus niet teveel van.

Kraak een kokosnoot!

Persoonlijk heb ik warme herinneringen aan de kokosnoot. Regelmatig slachtte ik met mijn moeder een kokosnoot. Eerst maakten we gaten in de kokosnoot door met hamer en schroevendraaier de 3 ‘ogen’ te doorboren. We zetten de kokosnoot met de gaten naar beneden, een beetje schuin vanwege het vacuum dat anders ontstaat, op een beker. Heerlijk dat kokossap! Daarna mochten we met grof geweld de schil breken met een hamer. Het was nog een hele klus om het vruchtvlees uit de harde schil te bikken, maar dat was het mij waard! Na gedane arbeid was het goed peuzelen van de stukjes kokos!
Lekker met een kopje thee bij de haard!

Ik zou zeggen: kraak ook snel een kokosnoot!

Was dit verhaal waardevol voor je, aarzel dan niet ‘m te ‘delen’ via Facebook.

Volgende week is Sinterklaas weer in het land. Tijd van chocoladeletters, pepernoten, speculaas en marsepein. Niet bepaald produkten die bevordelijk zijn voor onze gezondheid. Of toch…? Chocolade is immers niet persé ongezond en marsepein wordt van amandelen gemaakt.


Schrijf je dan NU in als volger van mijn blog (linksboven) als je wilt weten hoe je gezonder de Sinterklaastijd door kunt komen. Je gezondheid zal je dankbaar zijn!