Broccoli, een ware beschermheer!

web broccoliHet verhaal gaat dat Drusus Caesar,  de zoon van de Romeinse keizer Tiberius een broccoli-obsessie had. Een maandlang at hij bijna niets anders! Maar zijn urine kreeg er een groene kleur van en begon bovendien sterk naar zwavel te ruiken. Tiberius gebood zijn zoon ogenblikkelijk te stoppen met deze “groene revolutie”.
Wat Drusus waarschijnlijk niet wist was dat broccoli een ware beschermheer van onze gezondheid is. En dat juist die zwavel daarmee te maken had! Helaas heeft het hem overigens niet mogen baten; hij werd op jonge leeftijd vergiftigd. Door zijn eigen vrouw…. Tja, dáár beschermt broccoli je dan weer niet tegen! 😉

Broccoli, ridder der kruisbloemigen!

Of het verhaal van Drusus waar is of niet, vaststaat dat de oudste broccolivarianten al gekweekt werden in de Romeinse tijd. Broccoli daarom ook wel de Italiaanse Brassica (Brassica oleracea italica) genoemd. Brassica zijn de kruisbloemigen. Andere leden van deze familie zijn bloemkool, boerenkool, broccoli, spruitjes, witte kool, Chinese kool, radijs en koolrabi.

De naam is broccoli heeft ook een Italiaanse achtergrond: “brocco” betekent “scheut” (afkomstig van het Latijnse “brachium”, wat tak betekent) en duidt op de typische bouw van de bloemhoofdjes, die met kleinere takken aan een compacte stam vastzitten.

Persoonlijk vind ik broccoli een zeer smakelijke groente, die dan ook vaak bij ons op het menu staat. Mooi meegenomen is dat de universiteit van Californië broccoli met stip op de 1-ste plaats heeft gezet in de top-10 van meest gezonde groenten. Bij de samenstelling van die top-10 werd gekeken naar vitaminen als vitamines A, B en C en mineralen als kalium, calcium, ijzer en thiamine.

Maar broccoli staat ook in de wetenschappelijke belangstelling omdat het onder de groenten koploper is wat betreft beschermende stoffen. De zogenaamde Glucosinolaten zijn daarvoor verantwoordelijk. Glucosinolaten, aldus Wikipedia, “is een groep van in water oplosbare organische verbindingen die bestaat uit zwavel, stikstof en een groep gevormd uit glucose. Ze … komen vooral voor in de kruisbloemenfamilie. De planten gebruiken deze … als een natuurlijk pesticide en als verdediging tegen planteneters. Deze … zijn ook de oorzaak van de bittere of scherpe smaak van mosterd, mierikswortel en kool.” Dat Drusus’ urine naar zwavel stonk kwam dus door deze zwavelbindingen!

Het onderzoek naar de werkzaamheid van deze groep plantaardige voedingsstoffen (fyto-nutriënten) is nog relatief nieuw, maar inmiddels is duidelijk dat de actieve stoffen die uit glucosinolaten worden gevormd:

  • een belangrijke rol spelen bij het ondersteunen van de ontgiftingsmechanismen van de lever (dit betekent overigens dat het verstandig is bij medicijngebruik de porties van kruisbloemigen beperkt te houden omdat de medicijnen anders te snel via de lever ontgift worden);
  • kwaadaardige cellen geheel of gedeeltelijk in hun groei belemmeren of zelfs uitschakelen (plat gezegd moedigt het kankercellen aan ‘zelfmoord’ te plegen (bron: Prof.dr.Richard Beliveau en Dr. Denis Gingras, beiden oncoloog-onderzoeker en schrijvers van het boek “Eten tegen kanker- 2006″));
  • ontstekingsremmende eigenschappen hebben;
  • een gunstige invloed hebben op het spijsverteringsstelsel, met name bij chronische darmontstekingen, zoals colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn.
  • een bacterie- en schimmeldodende werking hebben. Ze worden toegepast bij bijv. het uitschakelen van Helicobacter Pylori, de bacterie die maagzweren veroorzaakt.

Glucosinolaten kunnen overigens pas door het lichaam worden gebruikt als de groente die het bevat wordt gekneusd, oftewel als je er goed op kauwt. Dan komt er nl. een enzym vrij dat de glucosinolaten afbreekt in voor het lichaam opneembare stoffen.

Ook de darmbacteriën kunnen een enzym produceren dat glucosinolaten afbreekt. Bij een pH hoger dan 5 (een gezonde pH-waarde van de darm ligt tussen de 6,0 en 6,8) wordt meer dan 80% omgezet. Een gezond darmmilieu is dus belangrijk om uit je broccoli te halen wat erin zit!

Bereiding van broccoli: liefst (licht) stomen of roerbakken

Bereid broccoli nooit in de magnetron, daarmee vernietig je bijna alle werkzame stoffen. Te hoge temperaturen tijdens het kookproces inactiveren de enzymen, waardoor je omzetting en opneembaarheid van de werkzame stoffen blokkeert. Beter is het om te stomen, want bij stomen gaat het verhitten veel trager. Bovendien wordt bij het stomen veel minder water gebruikt, waardoor de meeste stoffen in de broccoli aanwezig blijven en niet in het kookvocht verdwijnen. Waarschijnlijk heeft roerbakken een soortgelijk effect als stomen.

Diepvriesgroenten worden geblancheerd om de enzymen (die bederf zouden kunnen veroorzaken) te inactiveren. Maar helaas worden hiermee ook de gewenste enzymen geïnactiveerd….

Broccolisoep die je beschermt

  • 1 grote ui
  • kokos- of olijfolie
  • 2 tenen knoflook
  • 1 flinke stronk broccoli
  • 1 liter water
  • 2 biologische (= zonder smaakversterkers) groentebouillonblokje
  • 1 eetlepel crème fraîche
  1. Snipper de ui en de knoflook en verdeel de broccoli in roosjes.
  2. Fruit de ui- en knoflooksnippers voorzichtig in een droge pan tot deze glazig beginnen te worden. Voeg dan wat kokosolie of olijfolie toe. (Door de ui eerst glazig te laten worden in een droge pan maak je optimaal gebruik van de werkzame stoffen in een ui).
  3. Doe het water en het bouillonblokje erbij en breng aan de kook.
  4. Broccoliroosjes toevoegen en gaar laten worden. (Doe groenten er pas in als het water kookt, zo beperkt je het vitamineverlies door het kookproces).
  5. Pureer de soep met de staafmixer of in de blender.
  6. Voeg op het laatst de crème fraîche toe.

Lekker met een gekookt ei of geroosterde hazelnoten als garnering.

Maak er een voedzame lunch van door bij de soep een sneetje roggebrood dun besmeerd met kokosolie of roomboter te eten. Door tussen de middag in plaats van brood en soep als deze te eten kun je de hoeveelheid groente die je op een dag eet makkelijk vergroten. Dat is goed voor een gezond zuur-base evenwicht, een basisvoorwaarde om alle biochemische processen in ons lichaam te laten functioneren.

Was dit stuk over broccoli inspirend voor je? Aarzel niet hieronder een reactie te geven.

Ook kun je je inschrijven voor mijn nieuwsbrief.